Iraksak ve Yakınsak Düşünme ile Stratejik Fikir Üretimi

Önce seçenek, sonra karar

Bir kişi yeni bir öneri söyler. Bir diğeri maliyetini sorar, üçüncüsü geçen yıl neden yapılmadığını anlatır. Toplantı birkaç dakika içinde bilinen seçeneklere döner. Burada fikir eksikliğinden önce bir düşünme düzeni problemi vardır. Öneriyi geliştirme ile öneriyi değerlendirme aynı anda yürütülmektedir.

Iraksak düşünmede, sorunun birden fazla cevabını ararız. İhtiyacı farklı kişilerden dinlemek, alışılmış kabulü tersine çevirmek veya başka bir sektördeki çözümü incelemek seçenek alanını genişletir. Bu aşamada bir fikrin eksik olması doğaldır. İlk haliyle uygulanamayacak bir öneri, başka bir önerinin işe yarayan parçasını ortaya çıkarabilir.

Yakınsak düşünmede ise seçimin dayanağını belirleriz. Hangi müşteri ihtiyacını karşılıyor? Kurumun hangi yetkinliğine dayanıyor? Hangi varsayım yanlışsa fikir geçersiz olur? Seçenekleri bu sorularla karşılaştırmak, en yüksek sesle savunulan öneri ile üzerinde çalışmaya değer öneriyi ayırmamıza yardımcı olur.

Stratejik fikir üretiminde iki aşama birbirini izler, gerektiğinde geri dönüş yapılır. Üç seçenek seçip her birinin belirsizliğini küçük bir denemeyle araştırabiliriz. Deneme yeni bir ihtiyaç gösterirse seçenekleri yeniden açarız. Bir fikir, yalnız toplantıda beğenildiği için proje haline gelmez. Hangi soruyu cevaplayacağını ve ilk olarak neyin sınanacağını bilmemiz gerekir.

Kaykayoğlu çalışmalarında bu ayrımı görünür tutmaya özen gösteririz. Fikir üretiminde “Bu olmaz” demeden önce önerinin neyi değiştirdiğini anlamaya çalışırız. Seçim sırasında ise ölçütleri belirsiz bırakmayız. Böylece ekip hem düşüncesini genişletebilir hem de hangi seçeneğe neden kaynak ayıracağını açıklayabilir.